دره شاه پسند تهران کجا است؟
به گزارش وبلاگ تور کیش، اگرچه محله های شمال شهر دیگر کمتر نشانی از شمایل روستایی خود دارند، اما هنوز در محله سوهانک می گردد از کوچه باغ ها، درختان کهنسال و حتی خانه های قدیمی به جا مانده از گذشته سراغ کرد. سوهانک اما آبادی کوچکی پر از داستان و ماجرا بود و لقب های جالبی چون دره شاه پسند و دره عزل داشت.

وبلاگ تور کیش - حسن حسن زاده: حالا دیگر سال هاست که پای برج ها و آپارتمان های سر به فلک کشیده به سوهانک هم باز شده است. همان روستای زیبا با باغ های دل انگیز و آب و هوایی خوش که پاتوق شاهزادگان قجری بود و در تاریخ معاصر اتفاقات بسیاری در آن رقم خورد. با وجود این، هنوز هم سوهانک یادگاری های بسیاری از روزگار گذشته خود برای اهالی امروز تهران دارد؛ از درخت چنار کهنسال این محله تا کوچه باغ های بافت سنتی آن که هنوز حال و هوای گذشته را حفظ نموده اند.
خواندنی های بیشتر را اینجا دنبال کنید
جستجو در تاریخ محله سوهانک را باید از علت نامگذاری آن آغاز کرد. آبادی سوهانک که اکنون به عنوان یکی از محله های شمال شهر به شمار می رود، امروز از جنوب به بلوار ارتش، از شمال به دامنه جنوبی البرز و از شرق به گردنه قوچک منتهی می گردد . در آنالیز علت نامگذاری این آبادی شمیران به نقل قول ها و باورهای ساکنان قدیمی آن می رسیم که از دیدگاه تهران شناسان چندان با منابع مکتوب و کتاب های تاریخی مطابقت ندارد. داریوش شهبازی تهران شناس و تاریخ پژوه به چند نمونه از روایت های رایج میان ساکنان قدیمی این آبادی اشاره می نماید: از میان روایت هایی که ساکنان قدیمی سوهانک و محدوده شمیران برای علت نامگذاری این آبادی ذکر می نمایند، 2 روایت معروفیت بیشتری دارد که البته هیچکدام متقن نیست. بعضی از آنها می گویند چون سنگی بسیار بزرگ و سخت در ارتفاعات اطراف سوهانک قرار داشت که ساکنان این آبادی کار ساییدن را با آن انجام می دادند، نام این آبادی را سوهانک گذاشتند. بعضی دیگر هم معتقدند سوهانک مصغر واژه اصفهانک، آبادی کوچکی در دولاب است. اما روایت دیگری هم وجود دارد که از اعتبار بیشتری برخوردار است. شهبازی ادامه می دهد: نور خانه های آبادی سوهانک در دورترین منطقه ها شمیران همسوسو می زد. بنابراین از کلمه سو به همراه ان که پسوند مکان است استفاده شده و نیز ک تصغیر هم به نام این روستا اضافه شده است و بعد برای راحتی گویش سوانک به سوهانک تبدیل شد.
اینجا دره شاه پسند بود
نام آبادی سوهانک در منابع معتبر تاریخی ذکر شده و این روستا به چند واقع تاریخی هم معروف بوده است. نام روستای سوهانک در دوران فتحعلی شاه قاجار بیش از گذشته سر زبان ها افتاد. در همین دوران بود که نام این آبادی برای اولین بار درکتاب های تاریخ ثبت شده. معروف است که فتحعلی شاه برای آنکه از گرمای تهران در امان بماند، تابستان ها به سوهانک می رفت تا از آب و هوای خنک آن بهره مند گردد. علیرضا زمانی تهران شناس در این باره می گوید: تابستان که می شد، فتحعلی شاه برای فرار از گرمای تابستان به سوهانک می رفت. در واقع ییلاق فتحعلی شاه در دره ای در آبادی سوهانک بود. به همین علت، به این دره سوهانک، دره شاه پسند گفتند و این نام در آن موقع سر زبان ها افتاد.
به سوهانک دره عزل می گفتند
ردپای نام آبادی سوهانک را در دوران ناصرالدین شاه هم می توان جستجو کرد. در این دوران نام این آبادی با یک واقعه سیاسی گره خورد. زمانی در این باره می گوید: یکی از اتفاقات مهم سیاسی دوران ناصرالدین شاه در این آبادی رقم خورد. وقتی فرمان عزل میرزا آقاخان نوری در همین آبادی صادر شد، به سوهانک دره عزل گفتند و این نام هم در دوران ناصری سر زبان ها افتاد. عصمت الدوله، دختر ناصرالدین شاه و همسرش معیرالممالک هم تابستان ها را در سوهانک می گذراندند و محل اتراقشان تا مدت ها به تخت معیر معروف بود. بعلاوه عصمت الدوله در سوهانک از جهان رفت.
منبع: همشهری آنلاین